Między tradycją a współczesnym rozumieniem organizmu
Wokół akupunktury często pojawia się podział:
albo „tradycja”, albo „nowoczesna fizjologia”.
A w praktyce gabinetowej bardzo często okazuje się, że ciało nie potrzebuje takiego konfliktu.
W akupunkturze japońskiej ogromną rolę odgrywa dotyk i obserwacja reakcji organizmu.
Zmiany napięcia brzucha, wykorzystywane w diagnostyce Hara, reakcja tkanek, sposób oddychania czy jakość pulsu często pokazują więcej niż sam opis objawu.
Tradycyjnie wiele takich zmian opisuje się językiem Ki, kyo i jitsu.
Ki to pojęcie opisujące proces, ruch i zdolność organizmu do reagowania oraz utrzymywania naturalnej regulacji.
Nie musi być rozumiane w mistyczny sposób. W praktyce gabinetowej często bardziej przypomina obserwację tego, jak ciało „pracuje” pod ręką terapeuty.
Czasem wyraźnie czuć moment, w którym tkanki zaczynają odpowiadać inaczej.
Oddech pogłębia się bez świadomego wysiłku. Brzuch zaczyna delikatnie pracować, pojawia się ciepło, pulsacja albo naturalny ruch organizmu. Tkanki przestają być „zamrożone” i odzyskują pewną elastyczność.
W tradycyjnym języku mówi się wtedy o poprawie przepływu Ki.
Kyo to stan opisujący w medycynie japońskiej niedobór, osłabienie albo brak odpowiedzi organizmu w danym obszarze.
Pod ręką terapeuty tkanka może wydawać się miękka, pusta, zapadnięta albo mało obecna. Czasem sprawia wrażenie, jakby brakowało jej sprężystości i naturalnego „życia”.
Oddech bywa płytki, reakcje organizmu opóźnione, a ciało potrzebuje czasu, żeby odpowiedzieć nawet na bardzo delikatny kontakt.
W praktyce często właśnie takie miejsca organizm próbuje kompensować napięciem w innych rejonach ciała.
I tu pojawia się jitsu.
Jitsu to stan opisujący nadmiar, przeciążenie albo nadmierną reaktywność tkanek.
Tkanka może być napięta, twarda, reaktywna i sprawiać wrażenie, jakby „wypychała” rękę terapeuty. Brzuch staje się obronny, oddech zatrzymuje się wyżej, a ciało reaguje napięciem nawet przy lekkim kontakcie.
Bardzo często widać, że kyo i jitsu są ze sobą powiązane.
Nadmierne napięcie bywa próbą stabilizacji miejsca, które wcześniej utraciło zdolność regulacji albo naturalnego podparcia.
Dlatego w akupunkturze japońskiej tak ważne jest nie tylko rozluźnianie napięcia, ale zrozumienie, dlaczego organizm wytworzył je w pierwszej kolejności.
Dużą rolę odgrywa tu również diagnostyka Hara, czyli ocena brzucha poprzez dotyk.
To właśnie brzuch bardzo często pokazuje, gdzie organizm „trzyma”, gdzie brakuje odpowiedzi i w jaki sposób ciało próbuje się organizować jako całość.
Więcej o tym pisaliśmy tutaj: „Jak brzuch pokazuje, co dzieje się w ciele – diagnostyka Hara w akupunkturze japońskiej”.
Dziś część tych samych zjawisk można opisywać również bardziej współczesnym językiem:
jako zmianę napięcia autonomicznego układu nerwowego, poprawę mikrokrążenia, regulację oddechu czy zmianę ochronnego napięcia tkanek.
To nie oznacza, że jedno podejście wyklucza drugie.
Często są po prostu dwoma różnymi językami opisującymi ten sam proces.
Właśnie dlatego w akupunkturze japońskiej tak ważna jest obserwacja tego, co dzieje się w trakcie terapii.
Nie chodzi jedynie o wykonanie konkretnej techniki czy „zastosowanie punktu”.
Liczy się odpowiedź organizmu.
Czy oddech się zmienił.
Czy brzuch zrobił się bardziej miękki.
Czy tkanki przestały uciekać spod ręki.
Czy ciało zaczęło lepiej współpracować jako całość.
Czasem bardzo subtelna praca z ciałem, wykorzystywana w akupunkturze japońskiej, potrafi uruchomić reakcję, której wcześniej nie dawały silniejsze bodźce.
Dlatego w terapii wykorzystuje się nie tylko igły, ale również bardzo delikatne techniki kontaktowe, pracę dłonią, teishin czy moksę.
Więcej o tym podejściu można przeczytać tutaj: Czy akupunktura japońska działa bez nakłuwania bolącego miejsca?
W naszej pracy nie skupiamy się na „walce teorii”.
Najważniejsze jest to, co ciało pokazuje pod ręką i jak zmienia się w trakcie terapii.
Niezależnie od tego, czy ktoś nazwie to regulacją Ki, zmianą napięcia ochronnego czy odpowiedzią układu autonomicznego — organizm reaguje realnie.
A właśnie ta reakcja jest dla nas najważniejszą informacją kliniczną.